LEGENDA O DRAKULI PRIVUKLA VELIKU PAŽNJU NOVOSAĐANA

Tribina „Legenda o Drakuli: Vlad Cepeš između istorije i mita”, koja je održana u prepunoj sali Kluba „Tribina mladih” Kulturnog centra Novog Sada privukla je veliku pažnju Novosađana, posebno kada je reč o povezanosti Vlad Cepeša sa Srbijom. Autor i predavač ove zanimljive tribine bio je docent dr Boris Stojkovski, istoričar.

 

1-autor-tribine-docent-dr-boris-stojkovski

Autor tribine docent dr Boris Stojkovski.

July 28, 2018

Opredeljenje i želja autora tribine dr Stojkovskog za ovu temu je bila da na osnovu istorijskih podataka, a ne mašte, prikaže ko je u stvari bio vlaški vojvoda Vlad Cepeš, koji je u popularnoj kulturi izrastao u jednu od najprikazivanijih ličnosti u filmovima i romanima kao grof Drakula.

Evo šta je privuklo posebnu pažnju Novosađana:

Otac Vlada Cepeša u istoriografiji je upamćen kao Vlad Drugi. Na saboru u Nirnbergu 8. februara 1431. godine, Vlad Drugi ušao je u Red zmaja koji je kralj Žigmund Luksemburški osnovao tri decenije ranije i čiji je prvi vitez bio despot Stefan Lazarević. Tada je Vlad Drugi dodao svom imenu nadimak Drakul, što je značilo „zmaj”. U to vreme reč „đavo” u rumunskom jeziku nije postojala. Vlad Treći potpisivaće se kao „Drakulija”, što je značilo – zmajev sin.

 

2-prepuna-sala-kulturnog-centra-novog-sada

Prepuna sala Kulturnog centra Novog Sada.

Majka Vlada Cepeša, naveo je dr Stojkovski, ostala je sve vreme pod velom istorijske misterije. U nekim publicističkim radovima navođeno je da joj je ime bilo Snežana, pogotovo kada se želela istaći njegova veza sa Srbima.

Istorijska priča o Vladu Cepešu vezana je za položaj Vlaške i Moldavije u 15. veku. Pretpostavlja se da je Vlad Treći (Drakula) rođen 1431. godine u, kako se u rumunskoj istoriografiji navodi –  dinastiji Drakulešti. Vlad Treći, ali i njegovi naslednici po raznim bočnim linijama, uz svoje ime dodavali su reč „Drakulešti” iz dva razloga – zato što je zvučna i da bi se dokazao legitimitet dinastije.

U pohodu koji je na Vlašku vodio Jan Hunjadi (u srpskom narodu poznat kao Sibinjanin Janko), Vlad Drugi je 1447. godine ubijen, ali Vlad Treći nije automatski došao na presto. On je vladao Vlaškom u tri navrata: 1448., 1456–1462. i 1476. godine. Tokom svoje vladavine sprovodio je nemilosrdne  metode u obračunu sa vlaškim feudalcima, a naročito u odbrani od osmanskih osvajanja, kada je nabijao na kolac. U tom periodu, uz njegovo ime odomaćila se reč „cepeš” (na rumunskom – nabijač).

3-slusaoce-predavanja-je-posebno-intersovala-veza-drakule-sa-srbijom

Slušaoce predavanja je posebno intersovala veza Drakule sa Srbijom.

Zanimljiv je bio njegov odnos sa Srbima koji su tada bili pod osmanskom vlašću. U vreme Vlada Trećeg, despot Vuk Grgurević Branković bio je baron Ugarske u službi Matije Korvina. U borbi protiv Turaka, Vuk je i stekao nadimak Zmaj Ognjeni Vuk. Zajedno sa Vladom Trećim jurišao je na Turke, što je bio osnov da se docnije njih dvojica često povezuju u pričama zbog Vladove pripadnosti Redu zmaja i nadimka despota Grgurevića.

– Vlad Treći imao je dublju vezu sa Srbima, srpskom kulturom i duhovnošću. Naime, vlaške vojvode od 14. veka izuzetno su značajne za srpsku crkvu (ktitorstvo u Hopovu, Krušedolu…). Vlad Treći bio je vrlo pobožan vladar i zaštitnik pravoslavni. U Hilandaru postoji autentični dokument iz druge polovine 15. veka koji potvrđuje Vlada Cepeša kao jednog od darodavaca Hilandara  – kazao je dr Stojkovski.

Vlad Cepeš poginuo je 1476. godine u borbi sa Turcima. Mesto pogibije i njegov grob i dalje su nepoznati. Priče o Drakuli nastale su 80-ih godina 15. veka. Vlad je najpre prikazivan kao heroj iz borbe protiv Turaka, a grof Drakula „rođen je” zaslugom irskog pisca Ejbrahama Brema Stokera i Armina Vamberija, najvažnijeg mađarskog orijentaliste.

 

Radomir Čubranović

                                     Fotografije: Kulturni centar Novog Sada