OTKRIVENA INFO-TABLA POSVEĆENA STRADANJU U NOVOSADSKOJ RACIJI

1

Novi Sad: 23. januar – Danas (četvrtak, 23. 01. 2020.) na Dan 78-godišnjice tragične Novosadske racije na uglu novosadskih ulica Miletićeve i Grčkoškolske, Njegovo preosveštenstvo Episkop bački gospodin Irinej, gradonačelnik Novog Sada Miloš Vučević i predsednik Jevrejske opštine Novi Sad Mirko Adam otkrili su t e k p r v u info-tablu posvećenu stradanju Novosađana tokom Novosadske racije 1942. godine. Otkrivanju Table sećanja prisustvovao je veliki broj građana, predstvanika javnog, političkog i kulturnog života najvećeg grada Vojvodine – Novog Sada, kao i brojni mediji.

2-ugao-ulica-grckoskolske-i-mileticeve

Ugao ulica Grčkoškolske i Miletićeve

Zločin koji se dogodio u Novom Sadu u periodu između 21. i 23. januara 1942. godine kada je mađarska okupaciona vojska ubila i pod led bacila 3.400 stanovnika Novog Sada, među kojima su većina bili Srbi, Romi i više od 700 Jevreja, ostavio je neizbrisiv trag u sećanju Novog Sada njegovih i žitelja Vojvodine.

3-otkrivanje-prve-info-table-povodom-zlocina-1942-u-centru-novog-sada

Otkrivanje prve Info table povodom zločina 1942 u centru Novog Sada.

– Nije na ponos to što nam je gotovo osam decenija bilo potrebno da počnemo da na dostojan način obeležavamo strašne trenutke iz naše istorije. Nije cilj da budemo zaglavljeni u prošlosti, nego da nam to bude opomena za buduća vremena. Ne treba da bežimo od istine i onoga što nam se desilo janura 1942. godine, jer to je jedan od najtragičnijih događaja na ovim prostorima u Drugom svetskom ratu. Na inicijativu Vladike bačkog gospodina Irineja i uz podršku Jevrejske opštine i Grada Novog Sada, postavljena je prva spomen ploča ovde na jednom od mesta gde se odigrao taj strašni zločin pre 78 godina. I eto šta je sudbina, prišao nam je gospodin Hadži-Kosta koji je kao mali dečak bio direktni svedok zločina. Verujem da ćemo svi biti svesni odgovornosti prema onima koji su nastradali od strane mađarskih okupacionih snaga samo zato što su bili Srbi, Jevreji ili Romi, i da ćemo zajedno, Srpska pravoslavna crkva, Jevrejska opština, Grad, a uz podršku Pokrajine, konačno sagraditi muzej posvećen žrtvama racije, gde će svi moći tokom cele godine da se upoznaju sa onim što se dogodilo u Novom Sadu. Tražimo od države da, kao što je to slučaj sa strašnim zločinom u Kragujevcu i drugim mestima, u školskim udžbenicima bude obuhvaćena i ova tema, jer Novosadska racija treba da bude u lekcijama za sve učenike širom Srbije. Verujem da će država za to imati sluha – izjavio je gradonačelnik Novog Sada Vučević.

4-gospodin-hadzi-kosta-iznosi-tragicna-secanja-iz-1942-godine
gospodin Hadži Kosta iznosi tragična sećanja iz 1942-godine

Episkop bački gospodin Irinej rekao je da se radi o prvom javnom spomen obeležju koje je posvećeno kolektivnom stradanju Srba, Jevreja i ostalih građana koji su bili žrtve strašnog zločina.

– To nije bila obična policijska racija, to je bila masovna egzekucija nevinih ljudi, a tačan broj žrtva ne znamo ni danas. Kao što smo malopre čuli od očevica, svi leševi iz ove ulice su potrpani u kamione i bačeni u Dunav. To vreme i takav užas mi ne možemo ni da zamislimo, ali nažalost, to se svakodnevno negde u svetu događa. Na nama je sveta dužnost da čuvamo zauvek uspomenu na sve nevine žrtve ma kako se one zvale, i ma kojoj veri i naciji pripadale, i da tako činimo šta je u našoj moći da širimo međusobnu ljubav, jer bez toga nikakvi sistemi i ideologije neće sprečiti pojavu ovakvih zločina. Ovo je poruka da pre svega i iznad svega treba da budemo ljudi – rekao je Episkop bački gospodin Irinej.

5-gradonacelnik-vucevic-i-episkop-backi-irinej-daju-izjave

Gradonačelnik Vučević i Episkop Bački Irinej daju izjave..

Predsednik Jevrejske opštine Novi Sad Mirko Adam takođe je istakao da treba u svesti ljudi promeniti odnos prema ustaljenom nazivu za stravični događaj, jer kako je ocenio, nije se radilo o policijskoj raciji, već o surovom pokolju civila, u kojem su stradala i deca i starci, koji nisu imali nikakve veze sa politikom.
Inače, nakon otkrivanja Info-table, gradonačelniku Vučeviću, Episkopu Bačkom gospodinu Irineju i predsedniku Jevrejske opštine Novi Sad Mirku Adamu je prišao gospodin Hadži-Kosta, Novosađanin koji je kao dete bio svedok zločina baš u ulici Svetozara Miletića gde je postavljena Spomen-ploča i emotivnim sećanjem podsetio prisutne na zločinačko ponašanje tadašnjih mađarskih okupatora…

Radomir Čubranović
Fotografije: Aleksandra Čubranović