I episkop iz dijaspore može da postane srpski patrijarh

I episkop iz dijaspore može da postane srpski patrijarh

       U kripti Hrama Svetog Save na Vračaru danas će se održati Sabor Srpske pravoslavne crkve, na kome će se birati 46. patrijarh srpski. Srbija je dosad imala 45 poglavara SPC. Srpska patrijaršija uspostavljena je 1920. godine, a od tada su se na njenom čelu nalazili: patrijarh Dimitrije 1920-1930,

patrijarh Varnava 1930-1937, patrijarh Gavrilo 1938-1950, patrijarh Vikentije 1950-1958, patrijarh German 1958-1990, patrijarh Pavle 1990-2009. i patrijarh Irinej 2010-2020.

       Prema Ustavu SPC, od 47 aktivnih i penzionisanih vladika, koji će glasati, njih 31 ispunjava uslov da zauzme mesto poglavara, jer imaju više od pet godina eparhijske službe. Među kandidatima za novog patrijarha srpskog nalaze se i devetroica episkopa iz dijaspore. Najviše ih je iz Severne Amerike, njih čertvorica i iz Evrope, njih petorica.

      Predstavljamo episkope SPC iz srpske dijaspore, u kojoj danas postoji deset eparhija.

      Vladika Longin je episkop novogračaničko-srednjozapadnoamerički sa sedištem u Čikagu. Rođen je kao Momir Krču u Olovu 1955. godine. Pohađao Bogosloviju Sveta Tri Jerarha u manastiru Krki (1975.) Diplomirao Duhovnu akademiju u Moskvi. Bio je sekretar Epahije zvorničko-tuzlanske do 1983. a potom suplent bogoslovije u manastiru Krki. Sabor SPC ga 1985. godine bira za episkopa moravičkog i vikara patrijarha srpskog Germana. U maju 1986. godine odlazi na mesto episkopa za Eparhiju australijsko-novozelandsku SPC. Starao se za podizanje novih hramova, o verskom pomirenju i isticao se u radu sa pravoslavnom srpskom omladinom.

        Preuzima 1992. godine Eparhiju dalmatinsku. Nakon tragičnih događaja augusta 1995 godine, Vladika Longin i cela Bogoslovija Manastira Krke se preselila u Divčibare kod Valjeva. Za to vreme je sarađivao sa vladikom Lavrentijem šabačkim u poslovima njegove eparhije. Zajedno sa episkopom gornjokarlovačkim Nikanorom radio je sa izbeglicama, posećivao je kampove i dostavljao pomoć koja je dolazila uglavnom iz dijaspore.

        Odlukom patrijarha Pavla (1997) postavljen za pomoćnog episkopa Hristofora u Eprahiji američko-kanadskoj novogračaničke Mitropolije. Maja 1998. godine postao je administrator. Sredinom maja 1999. na Saboru SPC izabran za episkopa novogračaničkog. Ustoličen je u manastiru Nova Gračanica od strane patrijarha Pavla i mitropolita Amfilohija. Aktivno učestvovao u reorganizaciji američkih eparhija i verskom i kulturnom životu Srba na severu SAD.

        Vladika Maksim, episkop zapadno-američki stoluje u Los Anđelosu. Kršten je po rođenju kao Milan Vasiljević, u Foči 1968. Sin je sveštenika i monah manastira Tvrdoš. Diplomirao je teologiju (1993), magistrirao na univerzitetu u Atini (1996) i doktorirao. Na Sorboni u Parizu izučavao je vizantijsku istoriju i bavio se slikarstvom na Francuskoj akademiji za finu umetnost. Bio je docent Teološkog fakulteta BU i profesor hrišćanske antropologije i sociologije na univerzitetu u Istočnom Sarajevu (2006). 

       Za vikarnog episkopa humskog biran je 2004. godine i potom za vikarnog episkopa mitropolita dabrobosanskog Nikolaja. Na Saboru SPC (2006) Maksim je izabran za episkopa zapadno-emeričkog u Kaliforniji. Aktivno ulčestvovao u reorganizaciji SPC u SAD.  Profesor je bogoslovije na fakultetu u manastir Sveti Sava u Libertivilu. Urednik je i časopisa “Teologija” na Beogradskom univerzitetu. Vodi školu ikonopisanja, vizantijskog i srpskog stila. Autor je naučnih radova i knjiga.

       Vladika Irinej (Miroko Dobrijević), je episkop istočno- američki, sa sedištem u Njujorku. Rodio se u Klivlendu 1955. a školovao u SAD. Završio Akademiju umetnosti, pohađao Pravoslavnu bogosloviju Svetog Tihona, Saut Kanan, u Pensilvaniji i (1982) završio Pravoslavnu teološku akademiju Svetog Vladimira u Njujorku. Diplomirao je grački jezik u Atinskom centru (2003) Magistrirao je bogoslovlja sa temom „Episkop Nikolaj Velimirović: 1921. Misija u Americi i Akademiji svetog Tihona“.

      Predavao je na Univerzitetu Lojola u Čikagu i na Teološkom fakultetu SPC u Beogradu. Bio je direktor Kancelarije Kongresa srpskog ujedinjenja u Vašingtonu i srpski predstavnik u verksoj humanitarnoj organizaciji IOCC.  Obavljao je kao jeromonah funkciju referenta Sinoda SPC i šefa kancelarije Odbora za Kosovo i Metohiju pri Patrijaršiji.

Sveti arhijerejski sabor SPC ga je (2006) izabrao za episkopa Eparhije australijsko-novozelandske. Unapredio je organizaciju 47 parohija na petom kontinentu, ostvario ujedinjenje Eparhije SPC i Eparhije slobodne crkve i formirao Mitropoliju australijsko-novozelnadsku (maj 2011), čiji je bio episkop. Pre tri godine odlukom Sabora prebačen je u SAD, gde je nadležan za SPC od Njujorka do Floride. Nosilac je Ordena Vuka Karadžića trećeg stepena za posebne zasluge u poboljšanju veza srpske države sa Srbima u rasejanju i za zasluge u unapređivanju odnosa Crkve i države.

        Vladika Mitrofan (Kodić), episkop kanadski je poreklom iz Šipova (1951).  Završio je bogosloviju u manastiru Krka (1971). i  Bogoslovski fakultet u Bukureštu (1975).Postavljen je za v. d. rektora bogoslovije (1980). Izabran je za vikarnog episkopa topličkog 1987. godine. Postavljen je potom za pomoćnika vladiki Savi, administratora Eparhije srednje-zapadnoameričke SPC. Posle reorganizacije SPC u dijaspori (1991) Mitrofan je imenovan za episkopa Eparhije istočno-američke u Pensilvaniji. Bio je redovni profesor Svetog pisma Novog zaveta na Bogoslovskom fakultetu Sv. Save u Libertivilu. Autor je više knjiga. Sabor SPC ga je 2017. godine postavio za episkopa kanadskog, sa sedištem u Torontu.

      Vladika Andrej (Ćilerdžić) je episkop austrijsko-švajcarski). Drugi je sin protojereja-stavrofora Dobrivoja Ćilerdžića i majke Marijane. Rođen je 1961. godine u Osnabriku, Nemačka. Osnovnu školu i gimnaziju završio je u Diseldorfu, a  Bogoslovski fakultet u Beogradu (1986). Zamonašio se u manastiru Visoki Dečani (1987). Boravio je dve godine na poslediplomskim studijama u Solunu. Službovao je u Bogosloviji u Prizrenu i bio sabrat Svetoarhangelskog manastira Kovilj. Do 2005. bio je sekretar Kancelarije za međucrkvene odnose Svetog arhijerejskog sinoda SPC u Beogradu.

       Za vikarnog episkopa patrijarha srpskog, sa titulom Episkopa remezijanskog, izabran je 2011. Bio je izaslanik SPC u Svetskom Savetu Crkava i u Konferenciji Evropskih Crkava u Ženevi. Za vreme građanskog rata u bivšoj Jugoslaviji bio je duhovnik ratnoj siročadi, ratnim invalidima i izbeglicama koje je, u saradnji sa crkvenim institucijama u Grčkoj, Nemačkoj, Austriji, Italiji i Francuskoj, prihvatao i zbrinjavao. Na redovnom zasedanju Svetog arhijerejskog sabora održanom od 14. do 24. maja 2014. godine, izabran je za prvog Episkopa novoosnovane Eparhije austrijsko-švajcarske sa sedištem u Beču.

       Vladika Dositej (Despot Motika), episkop britansko-skandinavski je iz Olova (1949). Bogosloviju Svetog Arsenija Sremca završava u Sremskim Karlovcima, a Bogoslovski fakultet u Beogradu. Poslat je (1969) na postdiplomske studije iz teologije. Monaške zavete položio je u Manastiru Svetog Nikole na Ozrenu 1970. godine i poslat u Južnu Ameriku. Oreganizovao je rad crkvene uprave u Argentinu, do1988.

         Motika je vršio dužnost sekretara Eparhije kanadske u Torontu. Za vikarnog episkopa izabran je 1989. godine sa zadatkom da ispomaže episkopu zapadno-evropskom Lavrentiju. Kada je (maja 1990) formirana je Eparhija britansko-skandinavska izabran je za prvog episkopa. Brine o duhovnom radu SPC u V. Britaniji i Skandinaviji. Graditelj je manastir Pokrova Presvete Bogorodice u Erkeljungi, južna Švedska, u kome stoluje.

         Vladika Lukijan (Vojislav Pantelić), episkop budimski i administrator Eparhije temišvarske rođen je u Molu kod Ade 1950. godine. diplomirao je na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu (1980). Postdiplomske studije pohađao je na Institutu za istočne crkve u Regensburgu u Nemačkoj, a potom i u Engleskoj, u Ekseteru. Vršio je dužnost paroha na manastirskoj parohiji Divostin-Poskurice. Sabor SPC ga je birao za episkopa moravičkog (1984), pa episkopa slavnonskog (1985), i episkopa budimskog 2020. godine. Stoluje u Senandreji i Temišvaru.

        Vladika Luka (Brane Kovačević) je episkop zapadnoevropski sa sedištem u Parizu. Rođen je u Banjaluci 1950, a školovao se u manastiru Krki (1971). Studije teologije na Institutu Svetog Sergeja u Parizu okončao je 1982. Bio je sabrat manastira Svetog Save u Ilajnu, gde je 1992. godine izabran za episkopa australijsko-novozelandskog. Posle pet godina SPC ga postavlja prvo za adminisratora Eparhije zapadnoevropske, potom na majskom saboru 1997. godine za stalnog episkopa. Nadležan je za verski i duhovni život Srba u Francuskoj, Španiji, Portugaliji, Holandiji, Belgiji i Luksemburgu.

      Vladika Grigorije, episkop diseldorfski i nemački rođen je kao Mladen Durić u Varešu 1967. godine. Završio je Srednju bogoslovsku školu (1988.) u Beogradu i upisao Bogoslovski fakultet. Zamonašen je u manastiru Ostrog, dana 23. juna 1992. Tvrdoški iguman u manastiru postaje 12. maja 1996, a arhimandrit 19. avgusta 1997. godine. Izabran je za vikarnog episkopa humskog, d abi potom preuzeo tron episkopa humsko-hercegovačkog. Grigorije je obavljao i dužnost episkopa zamenika mitropolita dabrobosanskog Nikolaja Mrđe. Na redovnom zasjedanju Svetog arhijerejskog sabora, u maju 2018. godine, izabran je za eparhijskog arhijereja Eparhije frankfurtske i sve Njemačke, kojoj je promenio ime, kada se preseluio u Dizeldorf.

        Kako tvrdi mitriopolit Hrizostom, starešina Srpske pravoslavne crkve “Sabor traje od danas, pa sve dok ne bude izabran novi patrijarh”.

        Da li će to biti neko od episkopa iz srspke dijaspore moguće je, jer istorija kazuje da su i naše vladike iz inostranstva bile poglavari SPC.

Marko Lopušina