Šta se dešava i kuda ide opština?  

Večiti graničari srpstva!

• Novonastala Podgrmečka opština Krupa na Uni u otadžbinskom ratu 1992 – 95  godine, preživlјava i posle prolazi kroz vrlo složenu ekonomsko, demografsku situaciju i nakon tri decenije postojanja njen dalјi opstanak je vrlo upitan. Na  pitanje šta se too dešava od 1997. godine pa do danas, za javnost priča mr Gojko Kličković, načelnik opštine Krupa na Uni,

• ,,Zašto ova jedna od najvažnijih opština na sjevero-zapadu Republike Srpske , može se reći teritorijalno klizi u nestanak , da li je to nebriga Republike Srpske, da li je to nesposobnost lokalnog rukovodstva ili želјa tih lјudi koji su vječiti graničari srpstva da idu u bezbjednije i sigurnije krajeve ili je možda nečiji pakleni plan da ti lјudi i prostor nestanu i da ovo postane predmet trgovine.U prilog ovakvog razmišlјanja pokazuje sledećih nekoliko snažnih i nepobitnih činjenica koje pokazuju stanje kroz ovih 30 godina postojanja. Pođimo od teritorije opštine Krupa na Uni koja je razvučena kroz međuentitetsku liniju u dužini od 52 kilometra, od Dejtonskog sporazuma, Pariskog ugovora  danas je manja za 30 kvadratnih kilometara. Zbog pomjeranja linija koje idu na štetu opštine Krupa na Uni, trebalo je do danas da se desi suprotno i da teritorija opštine Krupa na Uni bude veća za dio teritorije koja nedostaje Republici Srpskoj, jer je po Aneksu Dejtonskog sporazuma sve ono što nedostaje u onih 49  odsto  trebalo je da se nadoknadi na prostoru između Une i Sane ispod Grmeča’’, priča Gojko Kličković.

Branislav GULAN

Opština Krupa na Uni smještena je na sjeverozapadu Republike Srpske na obroncima planine Grmeč i zahvata površinu od 124km².^[6] Opštinsko područje se graniči sa Hrvatskom na zapadu, opštinama u Federaciji BiH Bosanska Krupa i Sanski Most na sjeverozapadu i opštinama Novi Grad i Oštra Luka na istoku.^[7]

Sjedište opštine u Donjem Duboviku smješteno je na 300m.n.v i zahvalјujući povolјnom geografskom položaju i postojećoj infrastrukturi dobro je povezano saobraćajnom infrastrukturom. Udalјenost opštine od Novog Grada je 21km, od regionalnog centra Prijedora je 50km, Banja Luke 100km, te Bosanske Krupe 18km.

Teritorija opštine je ispresjecana mnogobrojnim vodotocima od kojih je najznačajniji rijeka Una, te rječice Japra i Vojskova.

Klima je umjerenokontinentalna, koja se odlikuje svježim lјetima i ne previše hladnim zimama.

Istorija

Opština Krupa na Uni je nastala potpisivanjem Dejtonskog mirovnog sporazuma od dijela prijeratne opštine Bosanska Krupa. Odluku o formiranju je donijela Skupština Opštine 1997. godine. Demografsko naselјavanje ovih prostora potiče od davnina o čemu svjedoče mnogi pisani tragovi, ostaci manastira i sakralnih objekata i drugih spomenika kulture. Velike migracije stanovnika ostavile su traga na broju stanovnika opštine koji se umnogome smanjio nakon Drugog svjetskog rata i kolonizacije stanovništva u Vojvodinu.

Privreda

Do raspada bivše Jugoslavije veliki broj stanovnika je radio u Sloveniji i Hrvatskoj, koji su se, po izbijanju ratnih sukoba vratili u mjesta rođenja ostavlјajući imovinu koju su dugo godina stvarali.

Sveukupna dešavanja u sferi politike prema selu i nerazvijenim opštinama dovode i dalјe do migracije stanovnika, što vodi dalјoj tendenciji smanjenja broja stanovnika i njihovim traženjem bolјih uslova za život. Zbog sveukupnog privrednog okruženja i stagnacije privrednog razvoja, privreda na području Opštine Krupe na Uni je trenutno oslonjena na tekstilnu industriju „Zlatna Igla”, pogon koji zapošlјava 20 radnika uglavnom žena i nalazi se u Osredku.

Zbog nerazvijenosti privatnog sektora, nedostupnosti privatnog kapitala, privredni razvoj nije realno očekivati brzo i lako riješiti.

Polјoprivreda i šumarstvo

Opština Krupa na Uni je izrazito polјoprivredno-stočarski kraj u čemu ona vidi okosnicu svog razvoja, kroz proizvodnju zdrave hrane i sve veću proizvodnju za tržište. Svu svoju pažnju opština usmjerava na razvoj polјoprivrede (stočarstvo, ratarstvo i voćarstvo). 

Opština raspolaže sa 4.093 hektara obradive polјoprivredne površine, 1.740 hektara pašnjaka, 663ha livada, 2500ha šume i 111ha voćnjaka. Skoro u cjelosti navedene površine su u privatnom posjedu, što je svakako bitna činjenica za budućnost u smislu intenziviranja polјoprivredne proizvodnje kroz razvoj zadrugarstva i kooperantskih odnosa.^[9] U ratarskoj proizvodnji dominantna je proizvodnja merkantilnog kukuruza i strnih žita (pšenica, zob, ječam), te travno-djetelinskih smješa. U oblasti voćarstva najzastuplјenije voćne vrste su šlјiva i jabuka. Uslovi za gajenje voća na ovim prostorima su izuzetno povolјni, a zadnjih godina je prisutan porast broja intenzivnih zasada. Kada je riječ o stočarskoj proizvodnji, ona je na području naše opštine oduvijek imala značajnu ulogu, ranije više kroz proizvodnju mesa u govedarstvu i ovčarstvu, a u zadnje vrijeme prioritet ima proizvodnja mlijeka i njegov plasman kroz organizovan otkup mlјekare iz Kozarske Dubice. Godišnje se sa područja opštine otkupi oko 1.300.000 litara mleka, što je bitna stavka u prihodu stanovništva na ovom području.

Šumsko bogatstvo je takođe bitan faktor razvoja. Ukupna površina pod šumom je 2500 hektaraa, od čega je 1500 hektara u privatnom vlasništvu. Šumama na ovom području gazduje šumsko gazdinstvo Prijedor.

Obrazovanje na području opštine Krupe na Uni se odvija kroz devetorazrednu nastavu u centralnoj osnovnoj školi „Branko Ćopić” u Donjem Duboviku i u četiri područne četvororazredne škole u Hašanima, Malom Duboviku, Osredtku i Buševiću.

Sportski život i sportske aktivnosti svedene su na amatersko bavlјenje sportom sa jednom karate sekcijom karate kluba „Šodan” Prijedor, u kojoj mladi stiču nove vještine i kroz takmičenje upoznaju nove gradove i prijatelјe.

„Ćopićevim stazama djetinjstva”

U kulturnoj sferi života nosilac svih aktivnosti jeste Zavičajno društvo „Branko Ćopić”, koje svake godine u saradnji sa Opštinom i fondacijom „Branko Ćopić” pod pokrovitelјstvom Predsjednika Republike Srpske organizuje tradicionalnu kulturnu manifestaciju „Ćopićevim stazama djetinjstva”. Ova kulturna manifestacije počinje u mjesecu martu i praćena je održavanjem svečanih akademija u opštinama Prijedorske regije, da bi se nastavila u rodnom mjestu pisca Hašanima, praćena nizom sadržaja kao što su posjeta rodnoj kući pisca, zatim školi u kojoj je Branko naučio prva slova, posjeta grobu đeda Rade. Manifestacija se završava u oktobru gđe se pod pokrovitelјstvom Ministarstva prosvete dodjelјuju nagrade najuspješnijim mladim stvaraocima pisane riječi. 

InfrastrukturaPutnu infrastrukturu opštine čini mreža regionalnih putnih pravca u dužini od 16km, te lokalni putni pravci dužine od 65 kilometara od čega 25km asfaltnog puta i oko 40km makadamskog puta.

Opština Krupa na Uni gazduje vodovodnim sistemom koji obezbjeđuje pitku vodu za 114 domaćinstava opštine Krupa na Uni i 85 domaćinstava sa područja opštine Novi Grad, dok je ostali dio opštine riješen sa lokalnim vodovodnim sistemima tipa seoskih vodovoda sa po desetak korisnika. Snabdijevanje stanovnika električnom energijom je zadovolјavajuće, mada je stanje niskonaponske i dalekovodne mreže jako slabo. Telekomunikacioni sistem na području opštine Krupa na Uni funkcioniše na principu SLL-a sa oko 200 korisnika, dok je mobilnom telefonijom pokriveno cijelo područje opštine.

Turizam

Bogatstvo turističkog potencijala opštine Krupa na Uni čini raznovrsna flora i fauna, ekološki nezagađeni prostori, bistri vodotoci i prelijepi krajolici podno planine Grmeč.

Turistička destinacija od značaja zasigurno jesu Hašani, kao rodno mjesto velikana pisane riječi Branka Ćopića. Prirodni ambijent Hašana čine škola, crkva rodna kuća pisca, mada još devastirana i nada sve čuvena i opisana riječica Japra i na njoj đeda Trišin mlin, trenutno se koriste kao izletište za đačke ekskurzije. Svi poštovaoci lika i djela Branka Ćopića oživlјavaju uspomene na poznate nam likove iz Ćopićevih djela oslikane kroz priče o Hajdučkim vremenima, doživlјajima Nikoletine Bursaća i drugih likova.^[11]

Veliki potencijal opštine Krupa na Uni jeste i čista i netaknuta priroda. Boravak u njoj, šetnja, rekreacija, uz mogućnost bavlјenja lovom i ribolovom, mir i tišina čine pravu turističku atrakciju. Turistička mjesta koja svakako treba obići su slapovi na Vojskovi, stara Kula u Hašanima izgrađena još u vremenu Turaka, zatim lokacije Mokre i Suve pećine u Balinim Barama. Ono što zasigurno treba obići na području Krupe na Uni, jesu i crkve kao nijemi svjedoci prošlih vremena među kojima posebno treba izdvojiti crkvu na Klisini u Srednjem Duboviku, sagrađene 1887. godine.

Pored ovih lokacija atraktivno mjesto za obilazak jeste i Bušević, poznat po rođenju Petra Popovića Pecije čuvenog hajduka iz vremena buna u borbi protiv turaka, kome je u čast podignut spomenik, koji pored spomenika iz NOB –e i otadžbinskog rata dočarava sliku burnih vremena koji su se prelamali na ovim prostorima.

Zaokruživnje opštine

O svemu tome Gojko Kličković naglašava: ,,Ako svemu tome dodamo da nikada nije riješen problem na lijevoj obali Une u zoni sela Ivanjska u dužini od 16 kilometara vidimo u kakvom smo problemu. Mi smo više puta pokretali rješavanje ovog teritorijalnog problema i zaokruživanja opštine Krupa na Uni kao teritorijalne cjeline kod institucija Republike Srpske, ali to nije naišlo na razumijevanje niti je ko prstom mrdnuo da se ovaj problem rješi. Pitamo se zašto i kome to smeta ili treba, odgovora nema, a sumnja ostaje i mi mislimo da je to sa razlogom (Vardina glavica, Jakšići). Jer, Opština Krupa na Uni pored teritorilalnog pitanja nije rješila ni svoju svrhu postojanja kao funkcionalne cijeline jer nedostaju institucije od republičkog značaja, što jednu opštinu čini funkcionalnom’’, ističe načelnik Opštine Krupa na Uni.

Krupa na Uni – Mnogo problema za rešavanje!

Granica pravoslavlja i Vatikana

Po rečima nadležnih tražili su da  uz pomoć Vlade Republike Srpske to urade, jer upravo tu na granici sa FBiH, bolјe reći na granici pravoslavlјa i Vatikana nisu naišli na razumijevanje. Uglavnom obrazloženja za takve postupke vlasti tvrde da nema ekonomske opravdanosti da je mali broj stanovnika, da su na nivou Republike Srpske uvedeni moratorijumi na zapošlјavanje ili sasvim nešto drugo…

Opština Krupa na Uni kao izuzetno važna lokalna zajednica u Republici Srpskoj, kada je reč o angažovanju republičkih insitucija u opštini ili ih nema ili su samo simbolično zastuplјene. Radna jedinica elektrodistribucije nepostoji  iako postoji preko 180 kilometara nisko – naponske mreže koja je u izuzetno lošem stanju, nema sopstvene šumske uprave iako na području opštine postoji 300 hektara zemlјišta za pošumlјavanje, 550 hektara zemlјišta pod minama o čemu niko ne vodi računa, zatim nema ispostave penziono-invalidskog osiguranja, nepostoji ni centar za socijalnu i dječiju zaštitu, nema ni popunjene ispostave republičke uprave za geodetsko i imovinsko pravne poslove, bilo kakvog organizovanog subjekta za polјoprivrednu proizvodnju. U Krupi na Uni nepostoji ni jedan proizvodni pogon! 

Mnogo tog mi nemamo i nismo mogli ni imati, jer smo novonastala opština i da bi dostigli neki nivo treba mnogo vremena , finansijskih sredstava, dobrih programa koji su zasnovani na vlastitim prirodnim resursima i na kraju lјudi koji će to sve realizovati. Pitamo se kako opstati u ovakvim uslovima i zašto nemamo drugačiji tretman od regije, Republike Srpske, dijaspore i matice Srbije, pita se i istovremkeno odgovara za javnost  prvi čovek opštine Krupa na Uni.

,,Zašto smo zabriniti sada više nego ikad pokazuje samo nekoliko podataka koji nas navode na ovako pesimično razmišlјanje jeste to da smo po povratku na privremeno zauzete teritorije imali 1.870 birača, danas 950, u početnoj fazi imali smo 1300 muznih grla danas je to 700 grla, da smo imali 130 učenika danas 55, imali smo tri područna odelјenja danas jedno , a ono što je najtragičnije ove 2025. godine nemamo za upis niti jednog đaka, i neću više da navodim ovako mračne podatke, jer želim samo da kažem da ovakvo stanje moramo odmah zaustaviti i da do kraja 2028. godine popravimo bar za 10 odsto, jer mi to možemo, mi to hoćemo jer imamo realne programe ali za sve ovo neophodna je pomoć i sa straneš’’, podvlači Gojko Kličković.

Jedinstvo,  volja i želja…

Za ovaj poduhvat u naredne četiri godine potrebno nam je jedinstvo, volјa i želјa da sačuvamo svoje ognjišta svoj Podgrmeč i mi to možemo ostvariti, kažu žitelji ove srpske opštine.Na kraju zbog onih koji su živote dali za ovo parče slobodnog Podgrmeča mi smo to u obavezni.

Da bi ostvarili ovaj Plan i Program, nadlež noi i aktivisti opštone Krupa na Uni, ističu,  mi moramo u sledećem periodu uraditi sledeće:

• Klјučno pitanje opstanka onih koji su napravili solidne pretpostavke za opstanak i razvoj domaćinstava jeste snabdevanje električnom energijom.Ovaj problem  muči sve stanovnike opštine i ovo malo subjekata što ima u opštini već 30 godina. Krupa na Uni se nalazi na desnoj obali Une i potpuno je razbijena još 1992. godine početkom sukoba, ali tadašnja vlast je našla rešenje i postojalo je dobro snabdevanje električnom energijom sve do 2000 godine, kada su nastali problemi koji traju i danas;
• Život stanovnika Podgrmeča zavisi od snabdevanja strujom jer je to uglavnom polјoprivredno stanovništvo čije se bogatstvo i imovina nalazi u frižiderima, zamrzivačima, laktrofrizima vodenim pumpama i ostalim elektro uređajima, a za  njihovo snabdevanja osnovnim životnim namirnicama potrebno je ići preko 25 kilometara od mesta živlјenja.Pored objektivnih problema u snabdijevanju strujom više uticaja su imali organizacioni i posebno subjektivni problemi. Krenulo se u rešavanje  klјučnog problema, a potrebno je uraditi i mora se uraditi mnogo više. Pre svega, treba raditi na rekonstrukciji dalekovoda Roga-Rudice koji je žila kucavica za Podgrmeč što se tiče snabevanja električnom energijom, zatim raditi na rekonstrukciji nisko-naponske mreže.Da bi se sve ovo realizovalo neophodno je formirati radnu jedinicu elektrodistribucije u Krupi na Uni!

Narod i nadležni u Krupi na Uni kažu, da je drugo klјučno pitanje stanje putne infrastrukture na području opštine gde se prvo moraju uraditi putevi od međuopštinskog značaja,  a to su pravci: Blatna – Bušević, zatim Osredak –Arapuša, zatim Rudice-Donji Dubovik-Hašani-Kozin. Pored  ovih puteva potrebno je rešiti i kategorisane lokalne puteve. Za ove projekte neohodno je obezbediti oko 8.300.000,00 konvertibilnih maraka.

Koliko je veliki uticaj puteva na sveukupno stanje u opštini jeste primer mesne zajednice Donji Petrovići gde je zbog lošeg puta dislociran pogon tekstilne industrije koji je zapošlјavao 40 radnika (mahom žena) zbog čega je odselilo 18 porodica sa decom tako da danas u ovom mestu u područnoj školi nema đaka! Lako je utvrditi ko su krivci ali od toga nema nikakve koristi, ali se mora ići u pravcu da se spašava što se spasiti da.

Potreban kombi za prevoz učenika!

Zbog nemogućnosti da se nabavimo kombi od 25 sedišta za prevoz učenika svake godine gubimo pet učenika koji idu u druge škole mahom na području Novog Grada, što dovodi do postepenog gašenja područnih škola , a centralna škola sa 130 đaka spada na 55 đaka. Što to znači i čemu to vodi pitamo se u nadi da  će mo taj trend zaustaviti.

Tek ove godine pokušalo se krenuti u izradu prostorno – planske dokumentacije jer bez toga nema razvoja niti izgradnje proizvodnih kapaciteta. Ništa značajno nije urađeno.  Sve se nalazi na početku korišćenja naših prirodnih resursa polјoprivreda (stočarstvo, ratarstvo, voćarstvo). Proizvodnja sirovog mleka jeste bitna stavka u polјoprivrednoj prizvodnji gde se svako jutro isporučuje  pet do šest hiljada litara mleka, ali ništa nije urađeno da se to mleko prerađuje na području opštine.Isto se dešava i sa proizvodnjom mesa.

,,Naša opština je vrlo podesna sa stanovišta prenosne mreže i velikog broja sunčanih dana za proizvodnju solarne energije gdje smo stidlјivo krenuli i moramo to što prije uozbilјiti jer imamo koncesiju za solarnu elektranu od 80 MGV i da se ovaj projekat realizuje kao strateški projekat. Već duže vrijeme aktivan je projekat „Bašta slјezove boje“ Branko Ćopić- Hašani i sigurno jedan od navećih svetskih projekata u 21 veku u oblasti kulture i tradicije na granici pravoslavlјa od čega  Podgrmeč mnogo očekuje. Dakle kada spominjemo privredne mogućnosti koje nisu male u ovom našem kraju zaklјučak je jasan ovo područje je još uvijek sirovinska baza za Unsko – Sanski kanton, a manje Prijedorsku regiju. Ako želimo da zaustavimo sva negativna kretanja, zaustavimo devastaciju i nestanak opštine Krupa na Uni, slika se u narednoj godini mora promjeniti, a od sirovinske baze moramo se okrenuti preradi onog što imamo. Na kraju opština Krupa na Uni  iz statusa izrazito nerazvijenih preći u nerazvijene, što  bi za nas bio veliki korak”, ističe Gojko Kličković.

Ono što zabrinjava  običnog čoveka u opšini Krupa na Uni jeste  odnos bezbedonosno sudskih institucija RS prema ovom području, u suštini radi se o nebrizi za sve što se dešava na ovom terenu.

Atak na šume

Atak Srpskih šuma i  sudova na privatne šume na ovom graničnom području je očigledno otimanje istih od lјudi u čijem životu šume učestvuju u procentima 30 odsto, zatim pojedinci koji su već dobro poznati policiji u Krupi na Uni , koji više puta ponavlјaju krivična i prekršajna dela ne znaju za reč zatvor ili pritvor jer to predstavlјa problem, a opština Krupa na Uni nije važna, neka idu tamo nek ponavlјaju ista dela jer je to tamo daleko u Podgrmeč, a posebno je to kulminiralo u aprilu i maju 2025.godine, tvrde žitelji Krupe na Uni.

Neki postupci navedenih organa prema Krupi na Uni se mogu okarakterisati kao neprijatelјski odnos. Običan Podgrmečlija koji se brine kako očuvati svoje ognjište, rešiti svoje životne probleme, ne može da shvati da se više ne vodi briga o ovom strateškom prostoru ne samo za Republike Srpske već za srpstvo i celo PRAVOSLAVLjE.

Mi koji se brinemo i bavimo  razvojem opštine ne možemo shvatiti zašto se pitanja koja postavlјamo pred Vladu Republike Srpske i njene institucije rešavaju sporo ili bolјe reći bez ikakve volјe, a neke se odugovlače da se nikad ne reše, priča Kličković za Šajerske novice. Potom dodaje: Mi smo brdsko-planinsko područje koje je u svim godišnjim dobima pod velikim uticajima i nepogodama, a posebno bujicama koje nam uništavaju puteve posle kojih nastaju klizišta i odroni. Naši zahevi prema Vladi RS da nam se pomogne u sanaciji štete ne dolaze na red jer ima mnogo prečih (Laktaši, Derventa, Srbac, Novi Grad i sl)a zašto je to tako znaju oni što se bave sa tim. Naš budžet u takvim situacijama jeste prazan i nemoćan i vjerujte da još moramo to rješavati seoskim akcijama i mobama i dobrovolјnoj pomoći stanovnika.

Pitanja i problemi

Kad od Ministarstva prosvete zatražimo finansijska sredstva 60.000,00 za kakav –takav rad JU “Bašta slјezove boje“ BrankomĆopić-Hašani, od koje očekujemo da u naredne čtiri godine zaposli 40 radnika, a kasnije mnogo više odgovor je: da je budžet ministarstva prenapregnut, da u ovoj godini nismo planirali tolika sredstva u budžetu ili sredstava nema.

Kada se obratimo institucijama RS i funkcionerima i tražimo rješenje za nabavku kombija od kojeg zavisi opstanak škole nema odgovora, a kamo li rješenja.

Obraćali smo se i hidro-meteorološkom zavodu RS da se priklјučimo hirdro-meterološkoj mreži , gdje smo bili u periodu 2012-2016 dobijamo odgovor da će to biti urađeno kada se završi digitalizacija ali se ne kaže kad bi to moglo to biti itd da nenabrajamo više, jer je stvarno nebriga za stanovništvo opštine Krupa na Uni.

Pored svih problema, nedaća, posrtanja u razvoju opštine, odlučili smo još odlučnije krenuti u traženje rješenja za put napretka i bolјitka za ovaj vrijedni narod.

Predlozi i rešenja

Da bi se to desilo mi uz puno jedinstvo moramo uraditi sledeće:

• Zaokružiti teritorijalno  i institucionalno opštinu Krupa na Uni, kao cijelinu.
• Utvrditi šta se desilo sa teritorijom na lijevoj obali Une-zona Ivanjske prema Dvoru na Uni i konačno utvrditi međuentitetsku liniju prema Unsko-Sanskom kantonu gdje nam je potrebna pomoć potpisnika Dejtonskog sporazuma i institucija Republike Srpske i BiH.

Foto TO Krupa na Uni, danas: Mesto privlačno za turizam i ljubitelje prirode…

Da bi opština Krupa na Uni funkcionisala sa svim svojim nadležnostima neophodno je u 2025. godini uraditi sledeće:

• Organizovati rad šumske uprave Krupa na Uni;
• organizovati rad RUGIP-a;
• završiti aktivnosti oko otvaranja radne jedinica elektrodistribucije;
• organizovati službu PIO i FZZ
• od Mupa zbog posebnog položaja obezbijediti dovolјan broj policajaca uz adekvatnu opremu;
• osnovati i organizovati rad JKP koje bi pokrio cijelu opštinu;
• osnovati centar za socijalni rad;
• osnovati turističku organizaciju
• obnoviti i organizovati rad u dvije terenske ambulante u Buševiću i Hašanima;

Administracija, sluga i servis građana

Ovo je neophodno uraditi do polovine 2026 godine, kako bi administracija mogla obavlјati sve Zakonom predviđene funkcije i biti u pravom smislu sluga i servis građana, tvrdi načelnik Krupe na Uni Gojko Kličković.

Za ove aktivnosti u ovoj godini bi trebalo oko 250.000,00  kovertibilnih maraka, kako bi krenuli s mrtve tačke. Mi ta sredstva u budžetu opštine nemamo, jer  85 odsto istog se puni iz UIO, ostali dio iz vlastiih izvora i kao takav budžet je potrošački i bez pomoći i dobre volјe institucija Republike Srpske nema prostora za bilo kakav razvoj, tvrdi naš sagovornik. Sadašnja lokalna vlast je opredelјena i nema ni koraka nazad da uradi ovo gore sve pobrojano, kako bi obezbijedili opstanak i razvoj opštine Krupa na Uni i Podgrmeča. Sredstva finansijska i materijalna se moraju obezbijediti kako ja ne znam ali samo znamo da moramo i hoćemo zarad onih koji su mnogo više uložili u Republiku Srpsku, opštinu Krupa na Uni i svoj Podgrmeč. Pripremili smo i neke proizvodne projekte za koje postoje realne pretpostavke na osnovu resursa koje imamo pokrenuti uz pomoć stranih investicija i Vlade Republike Srbije.Za pokretanje ovih aktivnosti nama trebaju institucije koje će pomoći da pripremimo izvedbene projekte, nađemo tržište itd.

Pokušaćemo da bar dio ovih sredstava koja se odnose na konstituisanje opštinskih institucija koje još nemamo ili nisu zaživjele tražimo od resornih ministarstava Vlade Republike Srpske, od drugih institucija koje se bave sličnim djelatnostima sa kojim bi mogli pronaći zajednički interes , te od nekih Fondacija iz međunarodne zajednice koje simbolično pomažu ovakve aktivnosti u Republici Srpskoj, kaže optimistički Kličković.

Kada su u pitanju  proizvodne djelatnosti na prostoru opštine Krupa na Uni  pretpostavke i prirodni resursi postoje za:

U jesenjoj setvi 2024. godine  na njivama koje se koriste zasejano je više od 110 hektara

• Polјoprivredna proizvodnja za koju imamo prirodne resurse, tradiciju, 80 registrovanih polјoprivrednih gazdinstava i posebno radan i vrijedan narod koji je svjestan da je polјoprivreda uslov opstanka i razvoja opštine. Na ovom prostoru je izražena raznovrsnost i kombinovanje više polјoprivrednih djelatnosti u okviru polјoprivrednog gazdinstva počev od ratarstva, proizvodnje mlijeka, voćarstvo u manjem obimu, zatim tov junadi i sl. Sve se ovo danas radi, isključivo,  da bi se preživjelo i sve je to na osnovama sirovinske baze za druga tržišta jer nemamo prerađivačke kapacitete, hladnjače, mlјekare i sl. U tom pravcu ćemo raditi programe koji će dati proizvođaču sigurnost za plasman proizvoda uz garantovano dobru veterinarsku zaštitu. 

• S obzirom na položaj i mjesto u oblasti polјoprivrede u toku ove godine moramo pokrenuti rad veterinarske službe sa svim neophodnim sredstvima za zaštitu u veterini, zaštitnim sredstvima u organizaciji kroz javno –privatno partnerstvo  i već smo krenuli u registraciju zemlјoradničke zadruge ,,Agro Grmeč”, obezbijedili radni prostor, otkupne stanice itd. Ovdje se mora raditi na kooperaciji na svim nivoima te će mo raditi sa zadrugarima zdušno i odgovorno dok to ne zaživi. U svim ovim aktivnostima očekujemo pomoć od resornog ministarstva polјoprivrede Republike Srpske, te od ministarstva za brigu o selu u Vladi Republike  Srbije. Tu moramo riješiti pitanje tova junadi, nabavku muznih krava, prasilica uz siguran otkup i tržište . Sa ovom proizvodnjom neće biti problema jer svi naši proizvođači su ozbilјni i odgovorni lјudi, pi[e u rayvojnom projektu  opštine Krupa na Uni.

Urađeni projekti

Proizvodnja solarne energije je strateški cilј gdje smo na lokaciji Lisac u mjesnoj zajednici Srednji Dubovik uradili određene stvari, gdje je Vlada RS i resorno ministrstvo, sa ovdje registrovanom firmom SUNNY FOX potpisala koncesioni Ugovor o izgradnji solarne elektrane instalisane snage od 80 MGW. Ovaj projekat za našu opštinu znači puno i trenutno se radi Zoning plan sa lokacijskim uslovima i tragaju za investitorom jer cijena ovog Zoning plana sa lokacijskim uslovima iznosi 160.000,00 konvertibilnih maraka. Realizacija ovog projekta značila bi puno za razvoj opštine, jer bi od koncesione naknade godišnje  budžet opštine bio bogatiji za 600.000,00 konvertibilnih maraka, a ta sredstva bi išla u razvoj infrastrukture i privrede. Ono što je posebno značajno za ovaj projekat je i to što bi se tu zaposlilo oko 25 mladih lјudi što je nemerlјivo za našu opštinu.

Dela pisca Branka Ćopića…

Takođe, vrlo bitan segment razvoja opštine je nastavak radova na projektu „Bašta slјezove boje“ Branko Ćopić – Hašani u okviri Javne ustanove pod istim nazivom. Projekat koji na odgovarajući način treba obilјežiti ime i djelo velikog pisca Branka Ćopića. Projekat je zamišlјen kao kombinacija kulture, tradicije , književnog stvaralaštva. Pored svega pobrojanog realizacijom ovog Projekta jeste snažan podstrek za razvoj turizma jer za to postoje svi uslovi. Za sve ove projekte i naše ideje,rješenja moramo tražiti u svojim skromnim mogućnostima, pomoći Vlade Republike Sprske, stranim investitorima i tamo gdje je najsigurnije od naše Srbije.

Sa svim našim sagovornicima razgovaraćemo otvoreno , realno da pokažemo šta mi to imamo i sa čim raspolažemo, tvrdi načelnik Opštine Krupa na Uni Gojko Kličković. Nadam se da će nas mnogi razumjeti i da ćemo otkloniti naše nedoumice i uvesti u Podgrmeč i opštinu Krupa na Uni u mirne i sigurne vode razvoja i napretka. Hvala svima koji nas razumiju, a još više onim koji nam pomognu da svoje ideje i planove ostvarimo, priča Načelnik opštinе mr Gojko Kličković.

                                                            (Autor je analitičar i publicista)