Za Štajerske novice iz Budimpešte piše: akademik Vlastimir Vujić
Tisa Petera Mađara na parlamentarnim izborima 12. aprila u Mađarskoj dvotrećinskom većinom srušila šesnaestogodišnju izbornu autokratiju i oligarhijski kapitalizam Fidesa i Viktora Orbana
NIKADA VIŠE NEĆEMO BITI DRŽAVA BEZ POSLEDICA!
Na osnovu 98,13 odsto prebrojanih glasova na parlamentarnim izborima u Mađarskoj, održanim 12. aprila 2026. godine, opoziciona stranka Tisa Petera Mađara osvojila je čak 138 od 199 mandata (šest više od dvotrećinske većine kojom sama može da promeni Ustav i sprovodi reforme!), do izbora vladajući desno-konzervativni Fides dosadašnjeg premijera Viktora Orbana (koji je na toj funkciji bio četiri mandata zaredom!) zaradio je 55 poslaničkih mandata, dok je ultra-desničarska partija Mi Hazank (Naša Domovina) osvojila šest.
„Mađari su danas rekli DA – Evropi, rekli su DA – slobodnoj Mađarskoj! – rekao je u Budimpešti Peter Mađar svojim razdraganim pristalicama nakon izborne pobede i istovremeno pozvao Orbanove lojaliste u državnim institucijama da podnesu ostavke. Viktor Orban je u govoru prihvatio rezultate, rekavši da će njegova stranka Fides „služiti našoj zemlji i mađarskoj naciji iz opozicije“.
Pošto su posledice parlamentarnih izbora u severnom komšiluku Srbije dosegle daleko izvan granica Mađarske, vrlo vredno je ovom prilikom istaći ko su pobednici, a ko gubitnici najznačajnijih izbora ove godine u Evropi!
Prvih dvoje među pobednicima su predsednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen i predsednik Evropskog saveta Antonio Košta jer su se rešili najvećeg evroskeptika u EU koji je konstantno koristio veto na najvažnije odluke Brisela (uključujući i finansijsku pomoć Ukrajini).
Na sceni Mađarske prva dva pobednička mesta ravnopravno dele Mladi Mađari, odnosno Novinari i Lekari! Stotine hiljada mađarskih tinejdžera na protestima uoči izbora javno su poručili da će dve trećine njih napustiti Mađarsku ako Orban u izbornoj autokratiji koju je uveo – ponovo pobedi! Peter Mađar je u pobedničkom govoru zahvalio mađarskoj omladini (koja je preplavila ulice prestonice i svih većih gradova slaveći rezultat) rečima – „Hvala vam što ste vratili nadu, nadu u promene“! Takođe, veliku ulogu u konačnom izbornom ishodu imali su i Nezavisni novinari koji su se suočili sa teškim preprekama kada je Orban preuzeo kontrolu nad 80 odsto medija u Mađarskoj! Oni su argumentovano otkrili da je Orbanova vlada permanentno radila na podrivanju opozicije peko tajnih službi, kao i detalje telefonskih razgovora između Budimpešte i Kremlja o vrlo osetljivim pitanjima Evropske unije!? Među pobednicima na mađarskoj javnoj sceni su i lekari, jer je Peter Mađar obećao povećanje javnih ulaganja u zdravstvo za milijardu evra godišnje! To obećanje dolazi nakon više od decenije nedovoljnog investiranja u taj važan sektor, što je dovelo do dugih lista čekanja, zapuštenih bolnica, nedostatka opreme i na kraju – masovnog odliva stručnog kadra.
Ko su su u svetu najveći politički i ekonomski gubitnici posle izbornog debakla Viktora Orbana u Mađarskoj?
Sigurno da su to lideri dve najveće supersile – Donald Tramp i Vladimir Putin! Tramp je Orbanu dao pet javnih podrški u poslednjih šest meseci i obećao da će Vašington pružiti Mađarskoj ekonomsku pomoć. Sigurno da je silaskom sa evropske političke scene dosadašnjeg premijera Mađarske – Bela kuća izgubila ključnog saveznika na Starom kontinentu u trenutku kada se transatlantski odnosi iz dana u dan pogoršavaju! Vrednog saveznika i najvažnijeg izvora informacija iz srca EU (sic?) izgubio je i predsednik Rusije Vladimir Putin! Mediji su otkrili da su Budimpešta i Moskva tajno razgovarali o internim konsultacijama EU o sankcijama protiv Rusije, a ministar Peter Sijarto je (navodno!?) delio poverljiva evropska dokumenta preko mađarske ambasade!
Treća kategorija gubitnika Orbanovim izbornim porazom su – Biznismeni i tzv. Think tankovi (registrovani kao neprofitne organizacije, a u suštini su bili paravani za političke partije ili grupe za zastupanje interesa!) – jer ih je finansirala Orbanova vlada i sada će ostati bez operativnih sredstava! Tu su i mađarski biznismeni koji dominiraju privatnim sektorom, među kojima su lideri Orbanov zet Ištvan Tiborc i drug iz detinjstva dosadašnjeg premijera Lerinc Mesaroš – koji će sigurno uzgubiti pristup EU fondovima i javnim ugovorima! U pobedničkom govoru, Peter Mađar je podvukao da će osnovati „Kancelariju za obnovu nacionalnog bogatstva“ u kojoj će advokati i policija istraživati povraćaj državne imovine i zatvaranje svih onih koji su učestvovali u korupciji. „Nikada više nećemo biti država bez posledica“, rekao je. Na kraju, četvrta kategorija gubitnika je – Evropska desnica! Orbanov debakl veliki je gubitak i za krajnje desničarsku grupaciju u glavnom gradu Evropske unije – Patriote Evrope (Patriots for Europe). On je u njoj bio ključna figura i u kojoj su pored mađarskog Fidesa još i nacionalističke partije poput francuskog Nacionalnog okupljanja (koje vodi Marin Le Pen) i španskog Voxa (na čijem je čelu Santjago Abaskal). Svakako da u tu grupu spada i italijanska premijerka Đorđa Meloni (jedna od najčvršćih tvrdolinijskih desničarskih figura u Evropi!), koja Orbanovim porazom gubi vrlo značajnog nacionalističkog saveznika za briselskim pregovaračkim stolom.