Za Štajerske novice iz Budimpešte piše: akademik Vlastimir Vujić
Vlada Petera Mađara nakon reforme u mađarskim medijima, započela reorganizaciju u diplomatskoj mreži
Više od decenije nekoliko novinara i urednika zaposlenih u Mađarskoj novinskoj ageniciji (MTI), okupljenih u radnoj grupi Pro Domo, prikupljala je prepiske, imejlove i poruke koje dokazuju kako je MTI – jedan od najvažnijih izvora vesti u državi – bio manipulisan, falsifikovan i politički potiskivan od strane tada vladajućeg Fidesa i premijera Viktora Orbana.
Orban za ambasadore postavljao svoje polustručne miljenike, a Mađar imenuje eksperte i karijerne diplomate.
Novinari i urednici u mađarskoj MTI koji sebe nazivaju radnom grupom Pro Domo više od deset godina prikupljali su dokaze o državnom falsifikovanju vesti i manipulacijama. Prvi dokument datira iz 2015, a poslednji je nastao dan uoči ovogodišnjih aprilskih parlamentarnih izbora. Grupa Pro Domo predala je novim rukovodiocima Javnog medijskog servisa (imenovanim u julu) Zbirku dokumenata “Narandžaste pruge” (od 482 strane!) kojom su razotkrili kompletnu Orbanovu propagandu. Pomenuta Radna grupa podelila je dokumentovane slučajeve u šest kategorija: prećutane vesti, vesti izrađene po naređenju tadašnje vlade Viktora Orbana, odbačene vesti, manipulisani materijali, cenzurisani izveštaji i – lažna saopštenja! Zato je prva reforma dvotrećinski pobedničke stranke Tisa i novog premijera Petera Mađara upravo bila u – medijima!
Novo rukovodstvo Javnog informativnog servisa, u okviru procesa preispitivanja rada, odmah je objavilo ove dokumente da bi povećalo transparentnost i obnovilo poverenje javnosti, sa ciljem da se propagandistička praksa ubuduće nikada ne ponovi (zbog pomenute reforme vesti na MTI nisu emitovane 44 dana!). Novoimenovana uprava JIS-a posebno je naglasila da verodostojno, tačno, uravnoteženo i nepristrasno informisanje predstavlja osnovni zahtev medijskog zakonodavstva Mađarske, Kodeksa Javnog servisa, kao i evropskih propisa koji štite slobodu medija.
Posle reforme u medijima, premijer Peter Mađar drugu reorganizaciju upravo je započeo u – diplomatskoj mreži (i zadužio je novu ministarku spoljnih poslova Anitu Orban da je sa svojim timom u celosti sprovede).
Od ukupno 138 ambasadora i generalnih konzula Mađarske u svetu, četvrtina šefova diplomatskih misija (njih 34) upravo je opozvano. Kao razlozi za ovakvu odluku navedeni su problemi sa političkim i profesionalnim kredibilitetom ovih kadrova, kao i činjenica da su neki od njih 10 do 12 godina obavljali istu funkciju (dok je zakonsko trajanje diplomatske rotacije četiri plus jedna godina!).
Sa svojih funkcija, između ostalih, razrešeni su ambasadori Mađarske u Srbiji, Slovačkoj, Češkoj, Ukrajini, Norveškoj, Holandiji, Rusiji, Velikoj Britaniji, Sjedinjenim Državama i Luksemburgu! Takođe su, uz razrešenje, sa dosadašnjih funkcija otišli i Ištvan Balog (stalno predstavništvo Mađarske pri NATO-u u Briselu), Ferenc Danč (stalno predstavništvo Mađarske pri Organizaciji za evropsku bezbednost i saradnju u Beču I stalno predstavništvo Mađarske pri UN u Beču) i Žofija Havaši (stalno predstavništvo Mađarske pri UN u Ženevi I predstavništvo Mađarske pri Svetskoj trgovinskoj organizaciji, STO, u Ženevi). Potpisniku ovog teksta iz MIP-a je saopšteno da će mađarsko diplomatsko predstavništvo u Pekingu voditi karijerni diplomata Tamaš Hajba (koji je čItavu poslednju deceniju bio stručnjak OECD-a za Kinu), u Pariz će otputovati istoričar Balaž Ablonci, dok će novi ambasador Mađarske u Varšavi biti istoričar i polonista Mikloš Mitrovič.
Isto tako vrlo vredno saopštenje mađarskog Ministarstva spoljnih poslova je i – da je povučeno preko 1.400 diplomatskih pasoša, za koje se smatralo da su izdati bez opravdanog razloga (kao i da su otkrivene brojne zloupotrebe povezane sa VIP prostorijom na budimpeštanskom međunarodnom aerodromu Franc Ferenc List!).
Premijer Mađar za medije je rekao da su mnogi (dosadašnji) ambasadori i generalni konzuli “zaboravili” da predstavljaju Mađarsku, zemlju sa istorijom dugom 1.026. godina i sve njene stanovnike. Nove diplomatske predstavnike naše zemlje ubuduće nećemo vrednovati po broju prijema i protokularnih sastanaka (što su dosadašnji predstavnici uglavnom jedino i radili) – već isključivo prema onome šta su uspeli da postignu za Mađarsku!